Toetsing

Nlt wordt afgesloten met een schoolexamen, voor nlt bestaat geen centraal examen. Veel scholen kiezen ervoor om het eindcijfer nlt samen te stellen uit de resultaten die de leerlingen voor de verschillende nlt-modules en eventuele vrije-ruimte activiteiten halen. SLO heeft een handreiking voor het Schoolexamen nlt geschreven. Deze handreiking bevat aanwijzingen, suggesties en tips voor de inrichting en uitvoering van het schoolexamen. U kunt de handreiking hier downloaden.

Wat toets je?

Als je praat over de kwaliteitsborging van het SE nlt komt in ieder geval de toetsing aan de orde. Dat een toets goede toetsvragen moet bevatten, spreekt voor zich. Maar waaraan kun je zien dat een toets een nlt-toets is?

Een toets kan bestaan uit enkel uitstekende vragen en toch niet het vak nlt toetsen. Dit was voor de werkgroep aanleiding een lijst van ‘meerwaarden’ op te stellen. Deze meerwaarden geven aan wat specifiek is voor nlt. Deze nlt-specifieke vaardigheden zijn in het examenprogramma opgenomen in subdomein A10 t/m B2.

Hier worden de meerwaarden nader toegelicht.

Hoe de meerwaarden zijn gekoppeld aan de eindtermen van het examenprogramma, ziet u hier.

Door nu voor een toets of toetsvraag na te gaan of er voldaan wordt aan één of meerdere van de meerwaarden kan een docent(enteam) het nlt-gehalte van een toets(vraag) in kaart brengen.

Naast het hebben van goede, nlt-specifieke vragen, speelt overigens nog een aantal andere factoren een rol bij het samenstellen van een toets.

  • Is de toets een tussentoets of een eindtoets?
    Als het om een tussentoets gaat staan er wellicht veel monovak- vragen in.
  • Is de schriftelijke toetsing de enige toetsing?
    Dan moet er uit de toets blijken dat het om nlt gaat.
  • Zijn er ook andere toetsvormen?
    Misschien wordt daar vooral het nlt-specifieke deel getoetst.

Om de domeinen A en B van het examenprogramma te toetsen zijn er vele toets vormen denkbaar. Er is onder andere onderverdeeld naar: schriftelijke toets, practicum/verslag, ontwerpopdracht , eindrapport keuzedeel, debat, onderzoek, expertopdracht, essay, feedback op medeleerlingen, modellen doorrekenen, eigen onderzoek, posterpresentatie, werkplan, artikel, samenvatting, factsheets en presentatie.

Een uitgebreid overzicht aan diversiteit bij toetsvormen (titel: Diversiteit van toetsvormen), gerelateerd aan de domeinen A en B, staat hier.

Samenstellen pta

Aan welke eisen een PTA moet voldoen, staat in de handreiking. De werkgroep heeft twee voorbeeld-PTA’s opgesteld, waarbij gebruik is gemaakt van drie verschillende toetsvormen (toets, presentatie en portfolio). Er zijn natuurlijk veel meer vormen van afsluiting. De werkgroep heeft 25 PTA’s vergeleken en op basis daarvan een advies opgesteld.

Tip: in de moduledatabase kun je automatisch online een PTA maken en in pdf downloaden. Het voorbeeld PTA in de moduledatabase is gelijk aan de opzet in de handreiking schoolexamen nlt. Elke geregistreerde nlt-school heeft via toegang tot de moduledatabase via de nlt-contactpersoon van de school.

Een schriftelijke toets maken

Hoe kun je van bestaande toetsen gelijkwaardige toetsen afleiden, toetsen samenstellen uit bestaande vragenlijsten en bestaande toetsen aanpassen aan nieuw verworven inzichten?

Het probleem is vaak dat je meerdere, gelijkwaardige toetsen bij eenzelfde module nodig hebt voor leerlingen die een toets gemist hebben, voor herkansingen en voor meerdere groepen van hetzelfde jaar. Misschien heb je ook voor dezelfde module een toets nodig omdat je het jaar daarvóór de toets niet hebt kunnen of mogen innemen, of omdat er iets van op internet staat, of omdat er nu doubleurs zijn.

Bestaande toetsen kun je aanpassen aan de hand van het correctiemodel, dat de auteurs van gecertificeerde modules hebben opgesteld. Dat kan via analogiseren of via vragenlijsten. Je kunt ze aanpassen aan je eigen omstandigheden en aan nieuw verworven inzichten.

De nlt-specifieke vaardigheden staan in subdomein A10 t/m B2 in het examenprogramma. Aan de hand daarvan heeft de werkgroep Kwaliteitsborging SE een dertigtal vragen bekeken op hun nlt-gehalte. U kunt het document met voorbeelden van goede nlt-vragen aanvragen via: info@betavak-nlt.nl.